SGTT.VN - Trận động đất 9,0 độ richter và sóng thần vừa qua đã gây thiệt hại khủng khiếp đối với con người và vùi dập nền kinh tế Nhật Bản khi vừa mới bắt đầu có dấu hiệu phục hồi. Hàng loạt ngành sản xuất trụ cột của Nhật Bản bị tổn hại nghiêm trọng, buộc phải tạm ngừng sản xuất.
Nhưng thế giới, người Nhật và lãnh đạo Nhật Bản đều tin rằng đất nước “Mặt trời mọc” sẽ không gục ngã sau động đất, như họ đã từng làm trong quá khứ.
Đứng lên từ đống đổ nát
| Ông Naoto Kan trong đồng phục công nhân, lên truyền hình trấn an và động viên người dân. Ảnh: Reuters |
“Trong lịch sử của chúng ta, quốc đảo bé nhỏ này đã tạo ra sự phát triển kinh tế thần kỳ nhờ nỗ lực của tất cả công dân Nhật Bản. Chúng ta sẽ xây dựng lại đất nước từ đầu”, Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan phát biểu trên truyền hình ngày hôm qua 18.3.
Thủ tướng Naoto Kan nhấn mạnh rằng thảm họa này sẽ không làm Nhật Bản gục ngã. “Tình hình hiện nay là thử thách vô cùng to lớn đối với nhân dân Nhật Bản, vì vậy đây là lúc mọi người không nên nản chí, cần đoàn kết và nỗ lực để khôi phục đất nước".
" Chúng ta sẽ xây dựng lại Nhật Bản từ đổ nát. Đó là cách mà Nhật Bản vươn lên", AP dẫn lời ông Kan.
Thủ tướng Kan cũng tuyên bố các vấn đề hạt nhân của nước này sẽ sớm được giải quyết, đồng thời kêu gọi toàn dân bình tĩnh và đoàn kết tái thiết đất nước. Những ngôi nhà, trường học cũng đã bắt đầu được xây dựng trên đống đổ nát.
Cũng trong ngày 18.3, các chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định Nhật Bản có đủ nguồn lực, kỹ năng và sự cố kết xã hội cần thiết để phục hồi nhanh chóng sau thảm họa động đất và sóng thần hôm 11.3.
Ông Abhas Jha, người đứng đầu đơn vị xử lý thảm họa ở Đông Á của WB nhấn mạnh chi phí để hàn gắn vết thương và phục hồi thảm họa khủng khiếp mà nước Nhật vừa trải qua có thể lên tới 180 tỉ USD, tương đương với 3% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) hàng năm của nước này.
Các chuyên gia còn cho rằng thời gian để nền kinh tế lớn thứ ba thế giới này hàn gắn vết thương và phục hồi là ít nhất 5 năm. Thảm họa sẽ buộc Nhật Bản phải tư duy lại cẩn trọng hơn về kế hoạch xây dựng và bảo vệ đô thị, do đó, chi phí thực tế cho công cuộc tái thiết có thể còn cao hơn nữa.
Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế WB cũng nhấn mạnh thảm họa kép vừa qua sẽ không tác động dài hạn đến nền kinh tế thế giới cũng như đến tăng trưởng của Nhật Bản. Trái lại, thảm họa này có thể còn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của đất nước "Mặt Trời mọc" vì tác động của nó đến GDP không lớn và chi phí cho tái thiết sẽ thúc đẩy tăng sản lượng nội địa của nền kinh tế.
Kỷ luật, sẵn sàng đối diện thách thức
| Sau thảm họa, dù rất đói khát nhưng người Nhật vẫn giữ được sự bình tĩnh và ý thức cộng đồng. Trong ảnh là người dân ở thành phố Koriyama xếp hàng dài đợi đến lượt lấy nước sạch.Ảnh: SGTT |
Theo mạng tin Bloomberg của Mỹ mới đây cho rằng, lịch sử đã chứng minh rằng đây có thể là cơ hội để Nhật Bản khắc phục những hạn chế và bước vào một giai đoạn phát triển mới.
Trận động đất năm 1855 đã phá huỷ gần như toàn bộ Tokyo, khi đó đang trong thời kỳ suy tàn của đế chế Tokugawa sau gần hai thế kỷ bị cô lập. Sau trận động đó, Nhật Bản phải nhập khẩu mạnh những công nghệ mới, cũng như tiếp cận với nhiều văn hoá, văn minh mới, và chính điều này đã giúp Nhật Bản bước vào thế giới hiện đại.
Thảm hoạ 1923 làm khoảng 130.000 người chết, Tokyo bốc cháy và phá huỷ khoảng 37,5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nhật Bản. Tuy nhiên cũng chính thảm hoạ này đã khời đầu cho việc xây dựng các mạng lưới đướng sắt, đường bộ, bãi đậu xe, công viên và dịch vụ công cộng hiện đại, những thứ đã giúp Nhật Bản trở thành một siêu cường quốc kinh tế.
Ví dụ nổi bật nhất về tính kiên cường của người dân Nhật Bản chính là sự phục hồi sau các vụ đánh bom nguyên tử tại Hiroshima và Nagasaki. Từ đống tro tàn của hai vụ tấn công nguyên tử duy nhất trong lịch sử loài người, một thể chế dân chủ mới và sự nhiệt huyết xây dựng một nền kinh tế thương mại đã ra đời. Ngành công nghiệp khi đó đã tạo ra những cái tên như Sony và Honda, mở đường cho một giai đoạn được người Nhật gọi là "Thập niên vàng 1960", một giai đoạn kinh tế tăng trưởng nhanh và chủ nghĩa quốc tế được nhấn mạnh bằng Olympics Tokyom 1964.
| Mùa hoa đào ở công viên Kasumigajo, Fukushima khi chưa có thảm họa. Ảnh: superstock |
Thảm hoạ 1945 cũng làm cho Nhật Bản bắt đầu quan tâm, chú ý đến việc sẵn sàng đối phó với các thảm hoạ. Ngay khi khói vẫn bốc lên từ các lò phản ứng ở Fukushima Dai-ichi, người ta vẫn cần phải lưu ý rằng các lò phản ứng này được bảo vệ bởi những đập ngăn nước biển cao nhất thế giới.
Mức độ nghiêm trọng của thảm họa động đất và sóng thần tại Nhật Bản mới đây là không thể phủ nhận, nhưng chúng ta cũng nhận thấy một thực tế là không một toà nhà chọc trời nào bị đổ, không đoàn tàu nào chạy với tốc độ 250km/h bị trật bánh trong trận động đất thế kỷ vừa qua.
Tính kỷ luật và sự sẵn sàng của người dân, các doanh nghiệp và Chính phủ đã giúp đất nước "Mặt Trời mọc" thu được điều quý giá nhất, đó là cuộc sống được bảo vệ.
Giáo sư đại học Harvard Joseph Nye nhận xét rằng thảm họa này có thể khiến "quyền lực mềm" của nước Nhật tăng lên. Quyền lực mềm, theo giáo sư Nye, là thuật ngữ ông dùng để mô tả cách mà các quốc gia đạt được mục tiêu của mình bằng cách khiến nước khác ngưỡng mộ.
"Họ cho thấy một xã hội ổn định, kỷ luật tốt và được chuẩn bị sẵn sàng cho những thảm họa, một quốc gia hiện đại. Họ đối phó với thảm họa một cách bình tĩnh và trật tự", Ông nhận xét.
Và do vậy có lẽ thế giới sẽ chứng kiến một sự hồi sinh kỳ diệu từ ý chí của người Nhật.
PV (TỔNG HỢP)